Rehabilitacja krok po kroku

Rehabilitacja krok po kroku

Rehabilitacja musi być dostosowana do indywidulanych potrzeb pacjenta. W zależności od tego, czy złamanie jest leczone operacyjnie, czy zastosowano unieruchomienie gipsowe, postępowanie jest inne. 

Ważne jednak, by pracę nad powrotem do sprawności rozpocząć już pierwszego dnia od złamania.

REHABILITACJA PO LECZENIU OPERACYJNYM

Pierwsza doba po złamaniu

  • Ćwiczenia oddechowe: zwiększają pojemność płuc, ruchomość klatki piersiowej, wzmacniają mięśnie oddechowe. Ćwiczenia te mają ochronić nas przed wystąpieniem zapalenia płuc.
  • Ćwiczenia izometryczne (świadome napinanie przez pacjenta wybranej grupy mięśniowej). By były efektywne należy je często stosować. Są bezpieczne dla złamanej kości, działają stymulująco na wzrost, spowalniają zanik tkanki mięśniowej.
  • Ćwiczenia ułożeniowe, gdy kończynę układamy powyżej lub na wysokości serca: usprawniają krążenie i zmniejszają obrzęk.
  • Ćwiczenia innych partii ciała: angażują kończyny, które nie są objęte unieruchomieniem. Dzięki tym ćwiczeniom, następuje ogólna poprawa sprawności. Praca na przeciwnej, zdrowej kończynie nasila ukrwienie w chorej, innymi słowy - ćwicząc zdrową nogę usprawniamy chorą.

Pierwszy tydzień po złamaniu

  • Pionizacja pacjenta (jeśli leży), dzięki której możliwe jest szybkie postawienie pacjenta na nogi. Poprawia się krążenie i trawienie, zwiększa się samodzielność. Zmniejszone jest ryzyko odleżyn, przykurczów, zaników mięśniowych i utraty masy kostnej.
  • Ćwiczenia czynne oraz bierne stawów w okolicach miejsca urazu: stopniowa mobilizacja i uruchamianie kończyny urazowej. Zapobieganie przykurczu torebki stawowej oraz układu mięśniowo-powięziowego.
  • Ćwiczenia w odciążeniu: pacjent angażuje uszkodzoną kończynę w ćwiczeniach wykonywanych w zmniejszonej sile grawitacyjnej. Zazwyczaj na specjalnej podwieszce lub z pomocą rehabilitanta.
  • Ćwiczenia w zamkniętym łańcuchu kinematycznym (stopa ma podparcie w postaci podłoża lub ręki terapeuty): zapewniają dużą stabilizację miejsca operowanego. Angażują wiele grup mięśniowych oraz działają na wiele stawów. Podczas ćwiczeń odtwarzane są funkcjonalne wzorce ruchowe (chód, obracanie się, podpieranie), co przekłada się na sprawność poruszania.
  • Masaż. Poprawia ukrwienia tkanek, zapobiega zaburzeniom powięziowym (tkankom miękkim), przyśpiesza proces gojenia.
  • Drenaż limfatyczny. Celem jest zmniejszenie obrzęku oraz wybroczyn pooperacyjnych w kończynie urazowej.

Pierwszy kwartał po złamaniu

  • Praca na bliźnie. Podczas gojenia się, bardzo prawdopodobne, że wytworzą się zrosty powstałe w miejscu, gdzie przeprowadzano cięcie operacyjne. Ograniczają one ruch i bolą. Rolą fizjoterapeuty jest mobilizacja i uruchamianie tego zaburzenia. Zazwyczaj wykonuje się techniki powięziowe, ale  również stosuje laser lub ultradźwięki. Pacjent po zdjęciu szwów powinien używać preparatów zmiękczających bliznę. 
  • Ćwiczenia oporowe: gdy zrost na to pozwala, pacjent zaczyna ćwiczyć z użyciem sprzętu takiego jak: taśmy, ciężarki, ekspandery. Ćwiczenia te angażują większą grupę włókien mięśniowych, co sprawia, że pacjent jest silniejszy i bardziej wydolny.
  • Czucie głębokie (propriocepcja): usprawnianie czucia ciała w przestrzeni, praca na stabilizacji mięśniowej, równowadze, koordynacji. Wykorzystywane są techniki PNF (stymulacja nerwowo-mięśniowa), techniki powięziowe.
  • Terapia manualna: terapia skupiająca się na pracy rehabilitanta na stawie. Poprawa zakresu ruchu, mobilności, odżywienia i czucia stawu.
  • Odrzucenie kul: do 3 miesięcy stopniowo należy odrzucać kule i balkonik, jeśli są w użyciu. Gdy pacjent używa kul zbyt długo, dochodzi do utrwalenia wzorca chodu, pacjent przyzwyczaja się do pomocy i jest dość ciężko przełamać stare nawyki.
  • Rekreacja: basen, rower, spacery. W miarę możliwości zachęcamy pacjenta do aktywności fizycznej.

 

REHABILITACJA W GIPSIE

Rehabilitację można zacząć jeszcze w momencie unieruchomienia. Na poprawę zrostu kostnego jest możliwe stosowanie pola magnetycznego, które przenika przez gips. Zwiększa przepuszczalność błon komórkowych, a tym samym poprawia proces gojenia. W unieruchomieniu zalecane jest również stosowanie przez pacjenta ćwiczeń izometrycznych. Przeciwdziałają zanikowi mięśniowemu. Po stwierdzeniu zrostu kostnego i ściągnięciu gipsu, rehabilitacja obejmuje działanie przeciwbólowe, intensywny proces mobilizacji zastałych tkanek oraz przywracanie prawidłowego zakresu ruchu w stawach. Czas trwania rehabilitacji zależy od skomplikowania oraz powikłań złamania.

Wykorzystujemy następujące metody rehabilitacyjne:

  • Techniki powięziowe, które przywracają odpowiedni ślizg tkanek względem siebie, działają stymulująco na układ nerwowy. Ich główne zadanie to zwiększanie zakresu ruchu oraz działanie przeciwbólowe.
  • Terapia manualna: praca na stawie oraz tkankach miękkich, dająca poprawę mobilności, zakresu ruchu i odżywienia.
  • Kinesiotaping czyli taśmy naklejane na powierzchnię skóry. W zależności od zastosowanej aplikacji mają działanie: przeciwobrzękowe, wspomagające, odciążające.
  • Masaż, czyli aktywacja, przekrwienie i przestymulowanie tkanek miękkich.
  • Drenaż limfatyczny, który zmniejsza obrzęk i wspomaga układ chłonny.
  • Neuromobilizacja, stosowana w przypadku uszkodzenia struktur nerwowych. Polega na aktywacji i poprawie przesuwalności nerwu. 
  • Krioterapia, której głównym celem jest działanie przeciwzapalne, przeciwobrzękowe i przeciwbólowe. Blokuje receptory bólu oraz wzmaga przekrwienie.
  • Ćwiczenia. Zaczynamy od biernych (ruch bez udziału pacjenta), następnie wspomaganych (ułatwiony ruch), czynnych (pacjent sam wykonuje ćwiczenia), stabilizacyjnych (poprawa stabilności chodu, równowagi, czucia głębokiego) oraz oporowych (używając przyrządów).    
  • Obciążanie kończyny. Jest bardzo indywidualne i należy rygorystycznie przestrzegać wskazań lekarza. Obciążanie w odpowiednim czasie przyczynia się do przyśpieszenia gojenia kości, jednak, by ta zaczęła się wzmacniać, wcześniej musi się zrosnąć!

Przeczytaj także

Kiedy zacząć rehabilitację

Rehabilitacja to bardzo ważny etap na drodze do odzyskania pełni zdrowia po urazach i złamaniach. Dzięki systematycznej pracy z rehabilitantem, powrót do pełnej sprawności ma dużą szansę na powodzenie.

WIĘCEJ

Motywacja

Motywacja rodzi się z działania, a nie odwrotnie. Dlatego najważniejsze jest zacząć, nawet od czegoś drobnego, a później kroczek za kroczkiem aż osiągniemy coś konkretnego. W rehabilitacji na samym początku określa się cel.

WIĘCEJ
Bonactive complex

Bonactive Complex to suplement diety, którego składniki zostały dobrane tak by uzupełnić dietę w okresie rekonwalescencji organizmu, szczególnie po złamaniach kości.

Więcej o suplemencie